"Biến Rừng Thành Vàng": Gia Lai Đột Phá Kinh Tế Nhờ Du Lịch Sinh Thái Bền Vững

Phát triển du lịch sinh thái Gia Lai không chỉ là giải pháp tăng trưởng kinh tế mà còn là chiến lược then chốt để bảo tồn đa dạng sinh học và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng.

Với diện tích rừng hơn 1 triệu ha và tỷ lệ che phủ đạt 45,72% (top 3 cả nước), Gia Lai đang đứng trước cơ hội chuyển dịch mô hình từ khai thác tài nguyên thô sang kinh tế xanh. Thay vì nhìn rừng như một kho nguyên liệu để khai thác cạn kiệt, tỉnh đang định hình một tư duy mới: Bảo tồn để phát triển, biến rừng thành “cỗ máy” tạo thu nhập bền vững cho người dân bản địa.

Từ tư duy khai thác sang bảo tồn: Những câu chuyện thay đổi cuộc đời

Sự chuyển dịch về nhận thức rõ nét nhất diễn ra tại những cộng đồng người Bana, nơi rừng không chỉ là môi trường sống mà còn là linh hồn của bản làng.

Mô hình “Dưới tán rừng”: Khi dược liệu dẫn lối du lịch

Tại xã Bình Phú, anh Đinh Ri (33 tuổi) là một minh chứng điển hình cho sự thành công của mô hình kết hợp bảo tồn và kinh tế. Từ một người dân làng thuần túy, anh đã trở thành hướng dẫn viên du lịch, kết nối du khách với vẻ đẹp hoang sơ của suối nước Gộp và Thác Đổ.

Bước ngoặt đến từ dự án hỗ trợ phát triển cây dược liệu sa nhân dưới tán rừng do Quỹ môi trường toàn cầu (UNDP/GEF/SGP) tài trợ. Thay vì chặt rừng làm nương rẫy, bà con được đào tạo kỹ thuật chăm sóc sa nhân tím, đồng thời xây dựng các homestay từ chính nhà sàn truyền thống. Theo anh Đinh Ri, việc làm du lịch chính là cách giữ rừng bền vững nhất, bởi “Rừng còn thì làng còn”.

Giữ “hồn” Bana để thu hút khách quốc tế

Nếu Bình Phú bắt đầu từ dược liệu, thì tại xã Tơ Tung, anh Đinh A Ngưi lại chọn rừng là nhân tố cốt lõi ngay từ đầu. Với homestay A Ngưi tại làng Kgiang, anh đã kiên trì theo đuổi du lịch cộng đồng suốt 7 năm qua với mục tiêu tối thượng: Giữ rừng để giữ hồn cốt người Bana.

Anh A Ngưi đúc kết thành công dựa trên ba trụ cột: Sự chủ động của người dân - Gìn giữ bản sắc - Chia sẻ lợi ích công bằng. Mô hình này không chỉ xóa đói giảm nghèo thông qua dịch vụ homestay, hướng dẫn viên hay biểu diễn cồng chiêng, mà còn biến mỗi người dân thành một “vệ binh” bảo vệ rừng. “Giữ được rừng thì mới giữ được khách”, anh khẳng định.

Tận dụng “Mỏ vàng xanh”: Từ Khu Dự Trữ Sinh Quyển Đến Vườn Di Sản ASEAN

Gia Lai sở hữu những tài sản thiên nhiên vô giá mà ít nơi nào có được. Tiêu biểu là Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng (UNESCO công nhận năm 2021) với diện tích 413.000 ha, nơi hội tụ hệ sinh thái đa dạng và những thác nước hùng vĩ.

Đặc biệt, Vườn Quốc gia (VQG) Kon Ka Kinh vừa được công nhận là Vườn Di sản ASEAN năm 2026. Để hiện thực hóa lộ trình phát triển chuyên nghiệp đến năm 2030, VQG đang tập trung xây dựng 7 tuyến du lịch trọng điểm, quy hoạch các điểm trải nghiệm như Bãi Nai, Suối Ngọc, Nhà Đầm, đồng thời số hóa hệ thống đặt vé và đào tạo hướng dẫn viên bản địa.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Tầm nhìn chiến lược: Lâm nghiệp đa mục tiêu và thị trường tín chỉ Carbon

Theo ông Nguyễn Văn Hoan, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, tương lai của kinh tế rừng sẽ không chỉ dừng lại ở du lịch. Tỉnh đang định hướng phát triển lâm nghiệp đa mục tiêu, bao gồm: Du lịch sinh thái, khai thác lâm sản ngoài gỗ, dịch vụ môi trường rừng và đặc biệt là thị trường tín chỉ carbon.

Để tạo nền tảng cho chiến lược này, giai đoạn 2026-2030, Gia Lai dự kiến trồng mới và trồng lại 125.000 ha rừng, phát triển hơn 20.170 ha rừng gỗ lớn. Đây là bước đi chiến lược nhằm nâng cao giá trị kinh tế trên mỗi đơn vị diện tích rừng.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Phạm Kiên Trung, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Du lịch tỉnh, cảnh báo rằng không nên phát triển du lịch rừng theo kiểu “đại trà, cào bằng”. Thay vào đó, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước - Doanh nghiệp - Hiệp hội để định vị đúng tệp khách hàng, đảm bảo khai thác hiệu quả mà không gây tổn hại đến hệ sinh thái.

Lời kết: Bài học từ Bình Phú hay Tơ Tung cho thấy, khi người dân được trao công cụ và cơ hội để sống dựa vào rừng một cách bền vững, họ sẽ chính là những người bảo vệ rừng nhiệt thành nhất. Du lịch sinh thái không chỉ mang lại tiền bạc, mà còn là cách để bảo tồn bản sắc văn hóa và thiên nhiên cho thế hệ mai sau.

Bạn nghĩ sao về mô hình du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn rừng tại Gia Lai? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn cùng chúng tôi dưới phần bình luận!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tiềm năng du lịch sinh thái của Gia Lai đến từ đâu?Đến từ diện tích rừng lớn (hơn 1 triệu ha), Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng và Vườn Di sản ASEAN Kon Ka Kinh với đa dạng sinh học phong phú.

Người dân địa phương hưởng lợi gì từ mô hình du lịch cộng đồng?Người dân có sinh kế bền vững thông qua việc làm homestay, hướng dẫn viên bản địa, kinh doanh sản phẩm thủ công và trồng dược liệu dưới tán rừng.

Định hướng phát triển lâm nghiệp của Gia Lai giai đoạn 2026-2030 là gì?Phát triển lâm nghiệp đa mục tiêu: kết hợp du lịch sinh thái, khai thác lâm sản ngoài gỗ, dịch vụ môi trường rừng và tiến tới khai thác thị trường tín chỉ carbon.

Câu hỏi thường gặp

Tiềm năng du lịch sinh thái của Gia Lai đến từ đâu?

Đến từ diện tích rừng lớn (hơn 1 triệu ha), Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng và Vườn Di sản ASEAN Kon Ka Kinh với đa dạng sinh học phong phú.

Người dân địa phương hưởng lợi gì từ mô hình du lịch cộng đồng?

Người dân có sinh kế bền vững thông qua việc làm homestay, hướng dẫn viên bản địa, kinh doanh sản phẩm thủ công và trồng dược liệu dưới tán rừng.

Định hướng phát triển lâm nghiệp của Gia Lai giai đoạn 2026-2030 là gì?

Phát triển lâm nghiệp đa mục tiêu: kết hợp du lịch sinh thái, khai thác lâm sản ngoài gỗ, dịch vụ môi trường rừng và tiến tới khai thác thị trường tín chỉ carbon.