TP.HCM: Xóa "điểm nóng" lấn chiếm vỉa hè bằng mô hình kinh tế đêm

Tình trạng lấn chiếm vỉa hè TP.HCM đang được xử lý quyết liệt thông qua chiến lược kết hợp giữa chế tài nghiêm khắc và thí điểm mô hình kinh tế đêm nhằm đảm bảo mỹ quan đô thị.

Việc lập lại trật tự công cộng tại một siêu đô thị như TP.HCM chưa bao giờ là bài toán dễ dàng. Thay vì những đợt ra quân rầm rộ nhưng ngắn hạn, thành phố hiện đang chuyển dịch sang phương thức quản lý bền vững, lấy sự hài hòa giữa mưu sinh và kỷ cương làm trọng tâm.

Kết quả ra quân lập lại trật tự đô thị: Những con số “biết nói”

Theo thông tin từ Trung tá Hồ Đức Thiện, Phó trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06, Công an TP.HCM), kể từ ngày 16/1/2026, thành phố đã thay đổi tư duy quản lý: từ “đánh cao điểm” sang “duy trì thường xuyên”.

Số liệu thống kê sau gần 5 tháng triển khai cho thấy quy mô xử lý hết sức mạnh mẽ:

• Công tác tuần tra: Tổ chức 24.732 lượt kiểm soát với sự tham gia của gần 110.000 lượt cán bộ, chiến sĩ.
• Xử lý vi phạm: Lập biên bản 33.038 trường hợp, tổng số tiền xử phạt đạt gần 28,94 tỷ đồng (riêng vi phạm trật tự đô thị chiếm hơn 21,37 tỷ đồng).
• Chuyển hóa địa bàn: Đã giải quyết dứt điểm 1.²⁴²⁄₁.765 điểm phức tạp (đạt tỷ lệ hơn 70%).

Chi tiết các khu vực đã được lập lại trật tự bao gồm:

• ⁵⁷⁰⁄₇₀₇ tuyến đường.
• ⁷⁴⁄₉₃ khu vực quanh bệnh viện.
• ³¹⁹⁄₄₂₂ khu vực trường học.
• ²⁷⁴⁄₅₄₃ khu vực chợ tự phát.

Từ “chiến dịch” ngắn hạn sang quản lý bền vững và nhân văn

Điểm mấu chốt trong chiến lược lần này là không chạy theo thành tích hay xử lý bằng mọi giá. Thay vào đó, lực lượng chức năng áp dụng nguyên tắc “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền. Điều này giúp cán bộ sát sao với địa bàn, thấu hiểu hoàn cảnh từng hộ kinh doanh để có biện pháp vận động phù hợp.

Quy trình xử lý được thực hiện bài bản theo trình tự: Tuyên truyền → Nhắc nhở → Cam kết → Xử phạt. Thực tế, thành phố đã tổ chức hơn 35.000 lượt tuyên truyền và vận động hơn 34.000 cơ sở ký cam kết không lấn chiếm lòng lề đường.

Giải pháp chiến lược: Phố ẩm thực và kinh tế đêm cho sinh kế bền vững

Để giải quyết tận gốc xung đột giữa nhu cầu mưu sinh của người dân và yêu cầu mỹ quan đô thị, TP.HCM đang triển khai các giải pháp hỗ trợ sinh kế thực chất. Thay vì chỉ cấm đoán, thành phố hướng tới việc “quy hoạch lại” hoạt động kinh doanh vỉa hè.

Mô hình thí điểm phố đặc thù

Tại những khu vực có vỉa hè rộng, thành phố sẽ thí điểm các tuyến phố ẩm thực và kinh tế đêm. Điểm khác biệt của mô hình này là sự phân định rạch ròi:

• Phân tách rõ ràng: Lòng đường, khu vực cho người đi bộ và khu vực kinh doanh.
• Tiêu chuẩn hóa: Quy định cụ thể về quầy bán hàng, khoảng cách an toàn, PCCC và vệ sinh môi trường.
• Đa mục tiêu: Vừa tạo không gian mưu sinh hợp pháp cho người dân, vừa thu hút du lịch, tăng trưởng kinh tế địa phương.

Tuy nhiên, đối với những tuyến đường nhỏ hẹp, quan điểm của Công an TP.HCM là kiên quyết không cho phép kinh doanh để ưu tiên tuyệt đối cho an toàn giao thông và quyền lợi người đi bộ.

Tầm nhìn dài hạn cho một đô thị văn minh

Về lâu dài, việc xóa bỏ tình trạng tái lấn chiếm không thể chỉ dựa vào lực lượng chức năng mà cần một hệ sinh thái quản lý hiện đại. TP.HCM sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ như hệ thống camera giám sát, app phản ánh hiện trường và phát huy vai trò của các tổ tự quản tại cơ sở.

Sự kết hợp giữa “quản lý chặt chẽ” và “hỗ trợ nhân văn” chính là chìa khóa để vỉa hè không còn là nơi xung đột, mà trở thành không gian công cộng văn minh, phản ánh đúng chất lượng sống của một thành phố hiện đại.

Góc nhìn chuyên gia: Việc thí điểm kinh tế đêm không chỉ là giải pháp tình thế cho hàng rong, mà là bước đi chiến lược để tối ưu hóa giá trị đất đô thị. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất sẽ nằm ở khâu quản lý vệ sinh môi trường và kiểm soát tiếng ồn để không gây ảnh hưởng đến cư dân xung quanh.

Bạn đánh giá thế nào về mô hình phố ẩm thực để giảm áp lực lấn chiếm vỉa hè? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận!