Mỹ rút quân khỏi Đức: Cú sốc an ninh và bước ngoặt chiến lược NATO

Việc Mỹ rút quân khỏi Đức không chỉ là một cuộc điều chỉnh lực lượng đơn thuần mà còn là tín hiệu cho thấy sự thay đổi sâu sắc trong chiến lược an ninh châu Âu hiện nay.

Quyết định rút bớt quân số của Washington đã tạo ra một làn sóng lo ngại trong nội bộ khối NATO, đặc biệt là tại các quốc gia vốn coi sự hiện diện của Mỹ là “chiếc ô” bảo vệ then chốt. Khi những rạn nứt về quan điểm chính trị trở nên gay gắt, an ninh châu Âu đang đứng trước một phép thử lớn về khả năng tự lực.

Mâu thuẫn từ Iran đến quyết định rút quân đầy bất ngờ

Bộ Quốc phòng Mỹ vừa công bố kế hoạch rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi lãnh thổ Đức trong vòng 6 đến 12 tháng tới. Đáng chú ý, Tổng thống Donald Trump ám chỉ rằng con số thực tế có thể cao hơn nhiều và các quốc gia như Italy hay Tây Ban Nha cũng sẽ không nằm ngoài diện cắt giảm.

Ngòi nổ cho quyết định này được cho là bắt nguồn từ những phát biểu của Thủ tướng Đức Friedrich Merz. Trong một cuộc gặp gỡ, ông Merz đã công khai nghi ngờ chiến lược của Mỹ tại Iran, cho rằng Tehran mạnh hơn dự kiến và Washington thiếu một lộ trình đàm phán thuyết phục. Đối với một nhà lãnh đạo như ông Trump, đây không đơn thuần là sự bất đồng quan điểm mà là một sự “xúc phạm cá nhân”.

Đáp trả gay gắt, ông Trump gọi nhà lãnh đạo Đức là “yếu kém” và nhấn mạnh rằng trong khi Mỹ chi hàng tỷ USD để duy trì lực lượng đồn trú, Berlin lại tỏ ra hời hợt trong việc hỗ trợ đồng minh chiến đấu với Iran. Dù ông Merz phản hồi rằng việc rút quân vốn đã nằm trong kế hoạch từ thời Joe Biden, nhưng bối cảnh hiện tại khiến động thái này mang màu sắc trừng phạt nhiều hơn là điều chỉnh kỹ thuật.

Bài toán chi phí quốc phòng và áp lực từ Washington

Nhìn rộng hơn, cuộc xung đột này phản ánh một mâu thuẫn kéo dài về tài chính quốc phòng. Từ năm 2020, ông Trump đã liên tục chỉ trích Đức vì chi tiêu quốc phòng dưới ngưỡng 2% GDP. Mặc dù hiện nay Berlin đã vượt qua con số này và thậm chí cân nhắc nâng lên 5%, nhưng yêu cầu từ phía Mỹ ngày càng khắt khe hơn: Châu Âu phải tự gánh vác trách nhiệm an ninh của chính mình.

Người phát ngôn NATO, bà Allison Hart, thừa nhận liên minh đang làm việc với Mỹ để làm rõ chi tiết điều chỉnh lực lượng, đồng thời nhấn mạnh đây là động lực để các nước châu Âu tăng cường ngân sách quốc phòng. Tuy nhiên, một điểm an ủi cho Berlin là Washington chưa có kế hoạch thay đổi cấu trúc tại các căn cứ chiến lược như Ramstein, Wiesbaden hay Stuttgart, cũng như duy trì các kho vũ khí hạt nhân.

Sự phản kháng nội bộ tại Mỹ và rủi ro chiến lược

Không phải tất cả các chính trị gia Mỹ đều đồng thuận với kế hoạch này. Theo phân tích từ Politico, Quốc hội Mỹ có thể trở thành rào cản lớn nhất thông qua việc kiểm soát ngân sách hoặc kéo dài quy trình thực hiện.

• Cảnh báo từ Thượng viện và Hạ viện: Thượng nghị sĩ Roger Wicker và Hạ nghị sĩ Michael Rogers cho rằng việc rút quân quá sớm sẽ gửi một tín hiệu sai lầm tới Nga, tạo ra khoảng trống an ninh khi châu Âu chưa đủ năng lực răn đe độc lập.
• Phương án điều chuyển: Thay vì rút hoàn toàn, nhiều ý kiến đề xuất chuyển quân sang các quốc gia sẵn lòng tiếp nhận hơn, trong đó Ba Lan là ứng cử viên hàng đầu.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Tờ The New York Times nhận định, dù việc rút 5.000 quân không gây sụp đổ an ninh ngay lập tức, nhưng nó làm lung lay niềm tin vào sự cam kết bền vững của Mỹ đối với các đồng minh truyền thống.

Góc nhìn chuyên gia: Bước đi biểu tượng hay chiến lược dài hạn?

Theo chuyên gia Viktoria Zhuravleva từ IMEMO RAN, những phát biểu của Thủ tướng Merz chỉ là chất xúc tác. Mục tiêu thực sự của Mỹ là giảm gánh nặng tại châu Âu để tập trung nguồn lực cho hai đối trọng lớn hơn là Trung Quốc và Iran. Điều này không có nghĩa là Mỹ từ bỏ NATO, mà là tái định nghĩa vai trò từ “người bảo trợ duy nhất” sang “đối tác chiến lược”.

Ở một góc độ thực dụng hơn, chuyên gia Vladislav Belov cho rằng tác động lớn nhất không nằm ở số lượng binh sĩ mà ở vũ khí răn đe. Việc Mỹ có thể không triển khai tên lửa Tomahawk tại Đức sẽ là một tổn thất chiến lược lớn đối với Berlin trong việc đối phó với Nga.

Hiện tại, Chính phủ Đức chọn cách phản ứng thận trọng, hy vọng vào sự thay đổi chính sách sau cuộc bầu cử Quốc hội tháng 11. Tuy nhiên, thực tế cho thấy Berlin đang ở thế khó: vừa muốn duy trì trật tự an ninh cũ, vừa phải đối mặt với một Washington không còn kiên nhẫn với những đồng minh “hưởng lợi mà không đóng góp”.

Lời kết: Việc Mỹ rút quân khỏi Đức là hồi chuông cảnh tỉnh cho các quốc gia châu Âu về sự kết thúc của kỷ nguyên phụ thuộc tuyệt đối. Sự “trưởng thành cưỡng ép” này có thể khiến châu Âu tổn thương trong ngắn hạn, nhưng là điều tất yếu để xây dựng một hệ thống an ninh độc lập và bền vững hơn.

Theo bạn, liệu châu Âu có đủ khả năng tự xây dựng một hệ thống phòng thủ vững chắc mà không cần đến sự hiện diện trực tiếp của quân đội Mỹ? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận dưới đây.